Pengukuhan dan Pertumbuhan Sistem Kewangan Islam

Sukuk

Sememangnya sukuk dapat melonjak palaburan Islam dan secara tidak langsung dapat mengukuh serta menjadikan sistem kewangan Islam terus berkembang. Kerancakan sukuk telah meningkatkan kedudukan Malaysia sebagai destinasi utama penyenaraian pilihan bon-bon Islam di pasaran tempatan dan antarabangsa.

Prinsip sukuk adalah obligasi ataupun kewajipan konvesional yang merupakan konsep tanpa faedah dan wujudnya akad atau perjanjian antara pihak-pihak tertentu berdasarkan prinsip syariah yang bebas riba, gharar dan judi. Sukuk mempunyai keistimewaan yang tersendiri kerana mampu melonjak sebagai sumber pembiayaan negara secara tidak langsung mengembangkan sistem kewangan Islam dalam aspek alternatif pelaburan konvesional. Sukuk juga boleh menjadi landasan yang terbaik ke arah perluasan dana masyarakat yang bebas dengan unsur-unsur riba.

Instrumen kewangan Islam

Instrumen kewangan Islam adalah merupakan sesuatu yang telah diciptakan dan dikeluarkan oleh pihak yang memerlukan modal dan dalam konteks sistem kewangan Islam di malaysia, instrumen ini boleh dibahagikan kepada instrumen pembiayaan dalam bentuk ekuiti dan hutang. Instrumen pembiayaan yang berbentuk ekuiti adalah merujuk kepada sekuriti saham patuh Syariah.

Apa yang sangat penting di sini adalah setiap instrumen dalam sistem kewangan Islam adalah bebas dari unsur-unsur riba (bunga) dan bagi memudahkan pemahaman anda tentang sistem kewangan ini adalah dengan memberikan beberapa contoh yang berkenaan dengan sistem kewangan Islam iaitu Sukuk, Takaful da Pasaran Saham Islam.

Apa itu SUKUK???

Sukuk merupakan nama pada sebuah sijil kewangan dan dapat dilihat sama dengan surat hutang Islam. Namun demikian, fixed income, surat hutang berunsur kepada bunga/faedah adalah tidak diperbolehkan dalam Islam kerana mempunyai unsur riba. Sukuk adalah surat berharga yang sesuai dengan Shariah Islam dan prinsip-prinsip pelaburan yang melarang pembayaran riba.

Jual Beli Atas Talian

Perniagaan merupakan aktiviti yang sangat dianjurkan dalam ajaran Islam sebagaimana Rasulullah s.a.w. sendiri telah pun menyatakan bahawa sembilan daripada sepuluh pintu-pintu rezeki adalah perniagaan. Oleh sebab itulah jual beli merupakan sesuatu yang telah dibenarkan selama mana dilakukan dengan betul selagi mengikut tuntutan atau lunas-lunas dalam agama Islam.

Rukun Jual Beli

Rukun akad adalah satu unsur yang sangat penting kerana ia diibarat seumpama tiang kepada sebuah rumah dan rumah tersebut tidak akan kukuh sekiranya tiangnya tiada. Begitulah yang diibaratkan seperti akad jika ketiadaan rukun maka akad tidak akan terbentuk. Pada pandangan Hanafi, Rukun akad hanyalah satu sahaja iaitu ijab (tawaran) dan qabul (penerimaan).

Jumhur fuqaha’ selain Hanafi iaitu Maliki, Syafii dan Hanbali menyatakan bahawa rukun akad ada tiga dan Rukun-rukun tersebut adalah:

Sebab Mendapat Hak Milik Manfaat Secara Peribadi

Seseorang itu akan mendapat hak milik manfaat secara peribadi dengan sebab-sebab berikut (Zaydan, 1969;Faizah, 1995):

Mendapat izin atau kebenaran (ibahah)

Maksudnya di sini, wujudnya keizinan dan kebenaran daripada pihak tertentu kepada orang lain untuk mengguna dan memperolehi manfaat sesuatu benda. Kebenaran ini mungkin diberi oleh pemilik benda tersebut atau pihak lain seperti kerajaan atau mahkamah.

Sebagai contoh, Fauzi mengajak kawannya untuk sama-sama menunggang motosikalnya. Contoh lain, Fatimah menjemput tetamunya untuk menikmati hidangan yang disediakan.

Jenis-jenis Hak Milik

Hak milik terbahagi kepada dua jenis (Faizah,1995; Syibir,2004):


Hak milik sempurna (Al-milk al-tam) iaitu hak milik ke atas zat harta dan manfaatnya sekali gus.


Hak milik tidak sempurna (Al-milk ghayr al-tam) iaitu hak milik yang hanya berlaku ke atas salah satu daripada zat harta atau manfaat harta tersebut.


Dengan lain perkataan hak milik seseorang ke atas sesuatu benda boleh berlaku dalam bentuk berikut:


Hak milik ke atas zat harta dan manfaatnya sekali gus
Sebagai contoh, Ahmad memiliki sebuah rumah dan dia sendiri yang mendiami rumah tersebut. Ini bermakna, hak miliknya berlaku ke atas zat dan manfaat rumah tersebut sekali gus.

Definisi Hak Milik

Hak milik ialah satu hubungan yang sah antara seseorang dengan sesuatu harta menurut syarak (Zaydan,1969).

Daripada pengertian di atas, kita dapat memahami bahawa hak milik dalam Islam merujuk kepada hak milik yang diiktiraf oleh syarak sahaja. Pengiktirafan syarak terhadap hubungan tersebut menyebabkan orang yang diiktiraf sebagai pemilik mempunyai keistimewaan dan hak untuk menghalang orang lain daripada memiliki hartanya secara tidak sah.

Kedudukan Hak dan Manfaat

Apakah hak dan manfaat sesuatu benda dikategorikan sebagai harta? Dalam persoalan ini para fuqaha’ tidak sependapat. Menurut pandangan jumhur yang terdiri daripada Maliki, Syafi`i dan Hanbali, hak yang berkaitan dengan harta (haq maliy) seperti hak nafkah dan manfaat sesuatu benda dikategorikan sebagai harta. Walau bagaimanapun, fuqaha’ Hanafi tidak mengiktiraf hak dan manfaat sebagai harta. Sila rujuk Rajah di bawah bagi memudahkan anda mengenali fakta tentang pandangan fuqaha’ berhubung hak dan manfaat.

Subjek Akad(JualBeli)

Subjek akad ialah sasaran utama yang berlaku ke atasnya akad dan sebagai contoh seperti barang jualan dan harga jualan. Manakala dalam sewaan pula manfaat dan bayaran adalah merupakan subjek akad. Subjek akad adalah berbeza mengikut jenis akad, ada yang berbentuk material, manfaat, kerja atau khidmat. Terdapat banyak syarat subjek akad dan diantaranya ialah :

Pihak Yang Berakad(JualBeli)

Pihak yang berakad adalah merupakan pihak yang membuat tawaran dan ianya adalah orang yang boleh melakukan akad kerana mempunyai kelayakan (al-ahliyyah), kuasa (al-wilayah), perwakilan (al-wakalah) dan bertindak tanpa izin (al-fadalah).

Al-Ahliyyah
Al-ahliyyah bererti kelayakan atau keupayaan dalam melakukan akad pada pandangan syarak. Kelayakan ini boleh dibahagikan kepada dua iaitu.

Ijab dan Qabul (JualBeli)

Ijab dan qabul berperanan sebagai sighah akad iaitu ungkapan-ungkapan yang menunjukkan persetujuan dan persepakatan dua pihak yang berkontrak. Para fuqaha’ berbeza pendapat dalam memberikan definisi ijab dan qabul.

Sighah akad ialah apa jua cara yang digunakan untuk berakad sama ada berupa perkataan, perbuatan atau sebagainya. Perlu kita fahami bahawa apa yang tersirat dalam hati seseorang tidak akan diketahui oleh orang lain. Ia hanya dapat diketahui jika ia dikeluarkan dalam bentuk perkataan, perbuatan dan sebagainya.

Rukun Jual Beli

Rukun akad adalah satu unsur yang sangat penting kerana ia diibarat seumpama tiang kepada sebuah rumah dan rumah tersebut tidak akan kukuh sekiranya tiangnya tiada. Begitulah yang diibaratkan seperti akad jika ketiadaan rukun maka akad tidak akan terbentuk. Pada pandangan Hanafi, Rukun akad hanyalah satu sahaja iaitu ijab (tawaran) dan qabul (penerimaan).

Jumhur fuqaha’ selain Hanafi iaitu Maliki, Syafii dan Hanbali menyatakan bahawa rukun akad ada tiga dan Rukun-rukun tersebut adalah :